Hanımefendi Emine Erdoğan'ı Anlayabilmek


Geçenlerde bir termal otelde bir gece konakladık. Turizm News dijital gazetesi için haber yapmak ve özellikle sosyal medya alanında oteller için yazılan yorumları yerinde görmek için Kozaklı turizm bölgesinde uzun zamandır hizmet veren bir tesiste bir gece misafir olduk. Benim için önemli olan nokta konfor ve hizmet anlayışından farklı bir kavramdı. Yapılan yemekler için diyecek bir şey yok ama ya artan veya yenilmeyen o nimetler nereye gönderiliyordu. Sorunun cevabı açık ve net çöp tenekesine maalesef.

Menüler tüm yarım pansiyon otellerde oldukça iddialı ve lezzetli. Peki ya diğer kurumlar yani hizmet sektöründe olan hastaneler. Galiba durum yine aynı.  Tabiat ananın bu kadar kıymetli ve emek sonucu bizlere bahşettiği nimetleri neden çöpe atıyoruz.  Bu menüleri ihtiyacı olanlara nasıl ve ne şekilde bozulmadan ulaştırabiliriz. Kaliteli yiyeceklerin çöp dağları oluşturmasını nasıl önleriz veya en azından sokak hayvanlarının beslenmesinde nasıl kullanabiliriz. Aklımızda deli sorular ve bu konuda haberlerde takip ettiğim ülkemizin değerli annelerinden birinin mücadelesi geliyor aklıma. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan.  “Bir ekmeğin israfı, bir ekmeğin israfından daha fazla bir şeydir. Yılda 6 milyon ekmek israf edildiğinde 880 milyar metreküp su boşa harcanmış oluyor. Ekmek gözümüzde çevresel bir bakışa da dönüşmeli.

Şu anda dünyanın yüzde 10'dan fazlasını oluşturan yaklaşık 900 milyon kişinin günlük 1 doların altında harcama yaptığını, dünya nüfusunun yaklaşık yarısından oluşan 3 milyar kişinin ise günlük sadece 2,5 dolar harcama yaparak hayatlarını sürdürmeye çalışıyor. “Çevreyle olan ilişkimiz, her şeyden önce bir ahlak meselesidir. İslam’da çevreyi korumak, hayvanların hakkını gözetmek, israf etmeden tevazu ile yaşamak bir seçenek değil, Müslüman olmanın gereğidir. Sıfır Atık Projesi" kapsamında ilk 5 ayda Türkiye'nin dört bir yanından kurum ve kişilerin destek verdiği proje kapsamında sadece Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde 14 ton kâğıt atık geri dönüştürülerek 238 yetişkin ağacın kesilmesi engellendi. "Kâğıt", "metal", "cam", "plastik" ile "bitkisel atık yağ" şeklinde 5 ana başlıktan oluşan geri kazanımda 2002'de yüzde 0,7 olan geri kazanım oranı yüzde 13'e çıktı.

Hastanelerde ve bakım evlerinde yiyecek atıkları önemlidir. Satın alınan gıdaların yaklaşık yüzde 40'ı çöp torbalarına atılıyor. Hollanda hastanelerinde yapılan araştırmalarda, gıda maddelerinde israfın azaltılması hastane başına 50.000 € ile 150.000 € arasında tasarruf sağlayabildiğini göstermektedir (bakım tesisinin türü ve büyüklüğüne bağlı olarak). Gıda israfı nasıl azaltılır. Yemek atıklarının muhtaç ailelere veya bakıma muhtaç kişilere ulaştırılması veya hayvan barınaklarına bırakılması (hayvanlar yemek çöplerinde oluşacak metan gazının azaltılmasında oldukça kilit roldedir). Nelerin atıldığına dair farkındalığın artırılması, gerçek maliyetlerin daha görünür hale getirilmesi, satın alma, üretim, menüler ve eğitim personelinde ayarlamalar yapılması, atıkların azaltılmasına katkıda bulunur. Sebzelerin "beğenilmeyen" parçalarını çorba stoku olarak tekrar kullanmak veya fazla ekmeği krutonlara dönüştürmek,  artık yiyeceklerin sonuna kadar kullanılmasını sağlar.

Menülerden artmış ekmek, su veya kahvaltılıkları küçük ama kullanışlı buzdolaplarına koymak ciddi bir tasarruf demektir. Hastaneler günde yaklaşık 30 kilo gıda vb atık üretiyor. Tasarruf edilen su, geri kazanılan yiyeceği üretmek ve işlemek için kullanılan suyu (ortalama olarak) temsil eder. Su, gıda üretiminin ayrılmaz bir parçasıdır – mahsulleri büyütmek, hayvan yetiştirmek ve yiyecekleri işlemek gerekir. Yemek porsiyonlama birimi, hemşireler ve diyetisyen bu israfın azaltılmasında nasıl birlikte çalışabilir?