Antalya Ticaret ve Sanayi Odası'nın (ATSO) çevrimiçi gerçekleşen Ocak ayı olağan meclis toplantısında bir konuşma yapan ATSO Yönetim Kurulu Başkanı Davut Çetin, Oda faaliyetlerinin yanı sıra, ekonomi ve gündeme yönelik değerlendirmelerde bulundu.
Antalya ekonomisindeki gelişmelere değinen Davut Çetin, şunları kaydetti:
‘’Antalya olarak 2020 yılında pandeminin turizme etkisinden dolayı büyük darbe aldık. Türkiye’de en büyük ekonomik kaybı biz yaşadık. Geçen yıl turizmde ancak 2019’un yüzde 60’larına geldik. 2019’a göre turist ve gelir kaybını hesaplarsak 2 yılda 18 milyon turist kaybımız var. Antalya’nın bir turistten karı 300 dolar olsa iki yılda 6 milyar dolar kayıp demektir.
Biz pandemi başında 2020’de 20 milyar lira civarında kaybımız olacak demiştik. Buna 2021’i eklerseniz, o dönemin döviz kurunu ve enflasyon farkını dikkate alırsanız bu civarda bir kaybımız var. Pandemi nedeniyle turizmdeki bu kayıp, normal bir şehir için öldürücü olurdu. Fakat Antalya ayakta kaldı. Ben verilere göre konuşuyorum, bu nedenle olumsuz bir durumu da olumlu bir durumu da veriye bağlı olarak söylüyorum.''
TURİZMDE TÜRKİYE PERFORMANSININ ÇOK ÜZERİNE ÇIKTIK
''Sorun çok, zamlar ve girdi maliyetleri nedeniyle kapanma riski olan işletmelerimiz var'' diyen Çetin, şöyle devam etti:
''Buna rağmen 2021 yılı verileri Türkiye geneline göre daha iyi bir performans gösterdiğimizi ortaya koymaktadır. Turizmde Türkiye performansının çok üzerine çıktık. Turizmde 2019’un %60’ında kalmamıza ve daha fazla gelir kaybına rağmen, son aylarda turizmde yatırım iştahının tekrar arttığını görüyoruz. Geçen yıl ve bu yılın başlarında turizmde ve sanayide yatırım azalırken tarımda yatırım patlaması olmuştu. Son aylarda turizmde yatırım teşvik belgeleri tekrar çıkışa geçti ve tarım ikinci sıraya geriledi. Demek ki, finansman sorunu olmasa, uygun yatırım kredisi olsa yatırım cephesi de toparlanacaktır.
Şirket kuruluşunda 2019’da dördüncü ildik, 2020 pandemi yılında ve 2021’de yine dördüncü sırada olmaya devam ediyoruz. Yani bütün sorunlara rağmen Antalya’nın bir başka boyutu var. Antalya geçmişte turizm, inşaat gibi sektörleriyle çalışan göçü alırdı. Şimdi Antalya’da yaşamak isteyenler konut alarak geliyorlar, ticaret yapmak üzere gelen de azalmıyor, artıyor. Turizme, tarıma, konut veya gayrimenkule gelen yabancı sermaye var. Yabancı sermayeli şirket sayımız 4.600’e yaklaştı.
Sadece serbest bölgemizde 39 tam yabancı sermayeli, 21 de yabancı ortaklı şirket var. Serbest bölgemizin istihdamı 5700 kadar, ama yurtdışına yat, tekne, makine, elektronik gibi ürünlerle yarım milyar dolar ihracat yapıyor. Antalya’nın ihracatında genelde sadece ihracatçılar birliği rakamına bakılıyor, Serbest Bölgemizin ihracatını da dikkate almalıyız.
Bölgemiz 2021 yılında konut fiyatlarının en fazla arttığı bölgeler arasında. Aralık ayında ise %10 civarı fiyat artışıyla birinciyiz. Buna rağmen konut satışımız düşmemiştir. Konut satışında Bursa’nın önünde dördüncü iliz. Yabancılara konut satışımız pandemiye rağmen 2020’de 7 bin 700 olmuştu, geçen yıl 12.384 ile rekor kırdık. İstihdam artışında fark yarattık. Geçen yıl Antalya %14,5 artışla istihdamı en fazla artıran il oldu. Son bir yılda kayıtlı istihdam artışında Ankara’yı, İzmir’i bile geçtik. Yine de turizmde halen 2019 istihdamına gelinmedi.
Biz sadece sorunlara takılır ve kendimizi geliştirmezsek, Antalya pastasından biz değil, dışardan gelen şirketler pay alır. Bu nedenle kendimizi, üyelerimizi, birbirimizle ticareti geliştirmeye önem vermeliyiz. Antalya’nın hedeflerini büyütmeliyiz. Pandemi kayıplarını bu sezonda telafi etmek için çalışmalıyız. Şehrimizin, bölgemizin gücünü görmeli ve her birimiz işimizi buna göre yapmalıyız. Antalya’da yaşamak gibi ticaret yapmanın da bir ayrıcalık olduğunu üyemize anlatmalıyız. Antalya’nın da Odamızın da kıymetini bilmeliyiz. Daha iyisi, daha güzeli için hep birlikte çalışmalıyız.”
Antalya ekonomisindeki gelişmelere değinen Davut Çetin, şunları kaydetti:
‘’Antalya olarak 2020 yılında pandeminin turizme etkisinden dolayı büyük darbe aldık. Türkiye’de en büyük ekonomik kaybı biz yaşadık. Geçen yıl turizmde ancak 2019’un yüzde 60’larına geldik. 2019’a göre turist ve gelir kaybını hesaplarsak 2 yılda 18 milyon turist kaybımız var. Antalya’nın bir turistten karı 300 dolar olsa iki yılda 6 milyar dolar kayıp demektir.
Biz pandemi başında 2020’de 20 milyar lira civarında kaybımız olacak demiştik. Buna 2021’i eklerseniz, o dönemin döviz kurunu ve enflasyon farkını dikkate alırsanız bu civarda bir kaybımız var. Pandemi nedeniyle turizmdeki bu kayıp, normal bir şehir için öldürücü olurdu. Fakat Antalya ayakta kaldı. Ben verilere göre konuşuyorum, bu nedenle olumsuz bir durumu da olumlu bir durumu da veriye bağlı olarak söylüyorum.''
TURİZMDE TÜRKİYE PERFORMANSININ ÇOK ÜZERİNE ÇIKTIK
''Sorun çok, zamlar ve girdi maliyetleri nedeniyle kapanma riski olan işletmelerimiz var'' diyen Çetin, şöyle devam etti:
''Buna rağmen 2021 yılı verileri Türkiye geneline göre daha iyi bir performans gösterdiğimizi ortaya koymaktadır. Turizmde Türkiye performansının çok üzerine çıktık. Turizmde 2019’un %60’ında kalmamıza ve daha fazla gelir kaybına rağmen, son aylarda turizmde yatırım iştahının tekrar arttığını görüyoruz. Geçen yıl ve bu yılın başlarında turizmde ve sanayide yatırım azalırken tarımda yatırım patlaması olmuştu. Son aylarda turizmde yatırım teşvik belgeleri tekrar çıkışa geçti ve tarım ikinci sıraya geriledi. Demek ki, finansman sorunu olmasa, uygun yatırım kredisi olsa yatırım cephesi de toparlanacaktır.
Şirket kuruluşunda 2019’da dördüncü ildik, 2020 pandemi yılında ve 2021’de yine dördüncü sırada olmaya devam ediyoruz. Yani bütün sorunlara rağmen Antalya’nın bir başka boyutu var. Antalya geçmişte turizm, inşaat gibi sektörleriyle çalışan göçü alırdı. Şimdi Antalya’da yaşamak isteyenler konut alarak geliyorlar, ticaret yapmak üzere gelen de azalmıyor, artıyor. Turizme, tarıma, konut veya gayrimenkule gelen yabancı sermaye var. Yabancı sermayeli şirket sayımız 4.600’e yaklaştı.
Sadece serbest bölgemizde 39 tam yabancı sermayeli, 21 de yabancı ortaklı şirket var. Serbest bölgemizin istihdamı 5700 kadar, ama yurtdışına yat, tekne, makine, elektronik gibi ürünlerle yarım milyar dolar ihracat yapıyor. Antalya’nın ihracatında genelde sadece ihracatçılar birliği rakamına bakılıyor, Serbest Bölgemizin ihracatını da dikkate almalıyız.
Bölgemiz 2021 yılında konut fiyatlarının en fazla arttığı bölgeler arasında. Aralık ayında ise %10 civarı fiyat artışıyla birinciyiz. Buna rağmen konut satışımız düşmemiştir. Konut satışında Bursa’nın önünde dördüncü iliz. Yabancılara konut satışımız pandemiye rağmen 2020’de 7 bin 700 olmuştu, geçen yıl 12.384 ile rekor kırdık. İstihdam artışında fark yarattık. Geçen yıl Antalya %14,5 artışla istihdamı en fazla artıran il oldu. Son bir yılda kayıtlı istihdam artışında Ankara’yı, İzmir’i bile geçtik. Yine de turizmde halen 2019 istihdamına gelinmedi.
Biz sadece sorunlara takılır ve kendimizi geliştirmezsek, Antalya pastasından biz değil, dışardan gelen şirketler pay alır. Bu nedenle kendimizi, üyelerimizi, birbirimizle ticareti geliştirmeye önem vermeliyiz. Antalya’nın hedeflerini büyütmeliyiz. Pandemi kayıplarını bu sezonda telafi etmek için çalışmalıyız. Şehrimizin, bölgemizin gücünü görmeli ve her birimiz işimizi buna göre yapmalıyız. Antalya’da yaşamak gibi ticaret yapmanın da bir ayrıcalık olduğunu üyemize anlatmalıyız. Antalya’nın da Odamızın da kıymetini bilmeliyiz. Daha iyisi, daha güzeli için hep birlikte çalışmalıyız.”
