Avrupa'nın plajları sağlık testini geçti

Avrupa’daki plajlar, göller ve nehirler yüksek su kalitesi standartlarını korumaya devam ediyor. 

Avrupa Birliği’nin 2025 yüzme Suyu Raporuna göre, kıtadaki yüzme alanlarının büyük çoğunluğu sağlık açısından belirlenen asgarî kriterleri karşılıyor.

Rapora göre, İrlanda’dan Estonya’ya, Kıbrıs’tan Portekiz’e kadar Avrupa genelinde izlenen yüzme noktalarının yüzde 96’sı Avrupa Birliği’nin minimum kalite standartlarını sağlarken, yalnızca yüzde 1,5’i “zayıf” kalite kategorisinde değerlendirildi.

Kıyı sularının kalitesi, genel olarak nehir ve göllerdeki sulardan daha yüksek çıktı. 

Avrupa Birliği ülkelerindeki kıyı yüzme alanlarının yüzde 88’i “mükemmel” kalite seviyesinde sınıflandırılırken, iç sularda bu oran yüzde 78 olarak kaydedildi.

Avrupa Çevre Ajansı (EEA), iç sulardaki daha düşük oranı, özellikle Orta Avrupa’daki çok sayıda küçük göl, gölet ve düşük debili nehirlerin yapısına bağladı. 

Bu tür su kaynaklarının yaz aylarında aşırı yağış, kuraklık ve kısa süreli kirlilik olaylarından daha fazla etkilendiği belirtildi.

Su kalitesi, dışkı kaynaklı kirliliğin göstergeleri olan E. coli ve bağırsak enterokokları seviyelerine göre “mükemmel”, “iyi”, “yeterli” ve “zayıf” olarak sınıflandırılıyor. 

EEA’ya göre kirli yüzme sularına maruz kalmak, mide rahatsızlıkları, ishal, kulak, göz ve üst solunum yolu enfeksiyonları gibi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Kıbrıs en temiz yüzme sularına sahip 

Raporda, genel su kalitesi açısından Avrupa’nın en iyi performans gösteren ülkesi kıbrıs oldu. Ülkedeki yüzme sularının yüzde 100’ü “mükemmel” kategorisinde yer aldı.

Kıbrıs’ı yüzde 97,1 ile Yunanistan, yüzde 96,9 ile Bulgaristan ve yüzde 96,5 ile Avusturya izledi.

Litvanya ve Slovenya’nın kıyı suları da yüksek kalite gösterirken, bu ülkelerdeki iç suların genel puanı düşürdüğü kaydedildi.

Göl, nehir ve göletler açısından en iyi sonuçlar ise Avusturya ve Finlandiya’da elde edildi. Bu ülkelerde iç suların yaklaşık yüzde 95’i mükemmel kalite olarak değerlendirildi.

Danimarka yüzde 94,3, Lüksemburg yüzde 94,1 ve Almanya yüzde 91,5 oranlarıyla iç sularda en yüksek kaliteye sahip ülkeler arasında yer aldı.

“Zayıf” kalite

Rapora göre, Estonya, Hollanda ve Fransa’da yüzme sularının en az yüzde 3’ü “zayıf” kalite kategorisinde bulunuyor.

Arnavutluk ise Avrupa ülkeleri arasında en düşük mükemmel kalite oranına sahip ülke oldu. Ülkedeki yüzme sularının yalnızca yüzde 16,8’i “mükemmel” olarak sınıflandırıldı.

Yüzme sularının yüzde 70’inden daha azının mükemmel kaliteye sahip olduğu diğer ülkeler ise Estonya (yüzde 56,9), Polonya (yüzde 58,7), Macaristan (yüzde 64) ve Belçika (yüzde 67,9) oldu.

Yalnızca iç sular dikkate alındığında en düşük kalite İspanya’da görüldü. Ülkedeki nehir ve göllerin yüzde 11’den fazlası “zayıf” kategorisinde yer alırken, yalnızca yüzde 53,1’i mükemmel kaliteye ulaştı.

Slovenya, Portekiz ve Hırvatistan da iç sulardaki kalite açısından en düşük performans gösteren ülkeler arasında yer aldı.

Nehirlerde kirlilikle mücadele daha zor

Raporda, nehirlerdeki yüzme alanlarının Avrupa genelinde hâlâ en büyük zorluklardan biri olduğu belirtildi.

2025 yılında kıta genelinde izlenen yaklaşık 1.200 nehir yüzme alanının yalnızca yüzde 47’si mükemmel kaliteye ulaşabildi.

Avrupa Çevre Ajansı, birçok nehirdeki su kalitesinin bozulmasının temel nedenleri arasında hızlı kentleşme ve Sanayi Devrimi döneminden kalan kirlilik baskısını gösterdi.

Nehirlerde su kalitesini etkileyen başlıca faktörler arasında yoğun yağışların ardından ortaya çıkan kısa süreli kirlilik olayları, kanalizasyon taşmaları, tarımsal atıklar ve nehir kıyılarına erişimi olan hayvanlardan kaynaklanan dışkı kirliliği bulunuyor.

Bununla birlikte EEA, Avrupa’nın su politikaları sayesinde birçok kentteki nehirlerin ve su kaynaklarının son yıllarda kademeli olarak iyileştiğini, bazı Avrupa şehirlerinde yeniden nehirlerde yüzmenin mümkün hale geldiğini belirtti.