OECD; Türkiye turizmi büyürken riskler de büyüyor

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü ülkelerine gelen uluslararası turist sayısı 2025 yılında yüzde 3,4 artarak yaklaşık 847 milyonla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Ancak OECD, jeopolitik gerilimler, değişen seyahat alışkanlıkları ve aşırı hava olaylarının turizm sektörü üzerinde giderek daha belirleyici hale geldiği uyarısında bulundu.

OECD’nin yayımladığı Turizm Trendleri ve Politikaları 2026 raporunda, turizm destinasyonlarının belirsizliklere daha hazırlıklı olması ve değişen koşullara hızla uyum sağlayabilecek politikalar geliştirmesi gerektiği vurgulandı.

Rapora göre, oecd ülkelerinin yaklaşık üçte biri, 2026 sonunda turizm performansının 2025 seviyesini de aşmasını bekliyor.

Finlandiya, Japonya ve Güney Kore öne çıktı

2025 yılında uluslararası ziyaretçi sayısında en güçlü büyüme kaydeden ülkelerin başında yüzde 16,5 ile Finlandiya yer aldı. Onu yüzde 15,8 ile Japonya, yüzde 15,7 ile Güney Kore ve yüzde 12,5 ile Norveç izledi.

OECD, özellikle Japonya ve Güney Kore’deki artışta genişleyen hava yolu bağlantıları ile Japon yenindeki değer kaybının etkili olduğunu belirtti.

Buna karşılık uluslararası turist sayısı Kanada’da yüzde 0,6, Almanya’da yüzde 0,8, İrlanda’da yüzde 2,8 ve ABD’de yüzde 5,5 geriledi.

Ortadoğu’daki çatışmaların etkisiyle İsrail’e gelen uluslararası ziyaretçi sayısı ise pandemi öncesi seviyelerin hâlâ yüzde 70,8 altında bulunuyor.

Güvenlik ve maliyetler tercihleri değiştiriyor

OECD’ye göre, çatışmalar, artan ulaşım maliyetleri ve güvenlik kaygıları küresel seyahat talebini etkiliyor. Turistler giderek daha yakın, daha tanıdık ve daha ekonomik destinasyonları tercih ederken, daha kısa süreli tatillere yöneliyor.

OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, pandemi ve Ortadoğu’daki çatışmalardan çıkarılan derslerin krizlere hazırlık açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, turizm akışının uzun vadeli fayda sağlayacak şekilde yönetilmesinin önemine dikkat çekti.

Aşırı hava olayları turizmi yeniden şekillendiriyor

Raporda, sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve tropikal fırtınaların artık turistlerin destinasyon ve seyahat tarihi seçiminde önemli kriterler arasında yer aldığı belirtildi.

OECD, turizm planlamasına risk analizleri, erken uyarı sistemleri ve kriz yönetimi mekanizmalarının entegre edilmesini tavsiye etti.

Bu kapsamda Japonya’daki Safety Tips, Avusturyadaki AT-Alert, Hırvatistan’daki 112 uygulaması ile Avrupa genelinde kullanılan MeteoAlarm sistemi, turistlere aşırı hava olaylarına ilişkin anlık uyarılar gönderiyor.

Öte yandan, Madrid, “Refúgiate en la cultura” (Kültüre sığın) girişimi kapsamında müzeleri sıcak hava dalgalarında serinleme noktaları olarak kullanıma açıyor.

Turizmin yerel ekonomiye katkısı artırılmak isteniyor

OECD, turizm gelirlerinin yerel topluluklara daha fazla yansıması için ziyaretçi yoğunluğunun farklı bölgelere yayılması, ortak altyapı yatırımlarının artırılması ve turizmin bölgesel kalkınma politikalarına entegre edilmesini tavsiye ediyor.

Rapora göre, gelecek dönemde daha fazla ülke ve şehir turist vergileri, günlük ziyaretçi kotaları, zaman sınırlı giriş uygulamaları ile sezon dışı ve alternatif destinasyonları teşvik eden politikaları hayata geçirebilir.

Türkiye’de turizm büyüyor, iç turizm ise kırılgan

Rapora göre, turizmin Türkiye’nin toplam gayrisafi katma değerine doğrudan katkısı 2024 yılında yüzde 5,1 olurken, sektör toplam istihdamın yüzde 3,7’sini oluşturdu.

Türkiye, 2025 yılında 64 milyon yabancı ziyaretçi ağırlarken turizm gelirleri 65,2 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı. 2026 yılında bu gelirin 68 milyar dolara yükselmesi bekleniyor.

2025 yılında Türkiye’ye en fazla turist gönderen ülkeler sırasıyla Rusya (yüzde 10,8), Almanya (yüzde 10,6) ve Birleşik Krallık (yüzde 6,5) oldu.

Buna karşın OECD, iç turizmin toplam turizm harcamaları içindeki payının yalnızca yüzde 27 olmasının Türkiye’yi dış talepte yaşanabilecek düşüşlere karşı daha kırılgan hale getirdiğini belirtti.

Yurt içi seyahat sayısı 2024 yılında yüzde 8,7 artışla 66,8 milyona yükselse de, bu veri pandemi öncesindeki 78,2 milyonluk seviyenin yaklaşık yüzde 14,5 altında kalmaya devam ediyor.