Ankara Turist Rehberleri, yaptıkları açıklamada, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayınlanan kanun sonrası yönetmelik yayınlanmadığından oluşturulması gereken birlik ve yeni odalar kurulamadığını belirterek 'Mevcut odalar ön kayıt adı altında üye kaydı yapıyorlar ve üyelik aidatı topluyorlar. Hatta denetimler bile yapıyorlar. Böylece yayınlanmayan yönetmeliğin yarattığı kaos içinde rehberler bürokrasi mağduru oldular' dediler. TURİST REHBERLERİ MESLEK KANUNU ÇIKTI SORUNLAR ARTTI 6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu 22/06/2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Ancak yasanın emrine göre ikinci aşamada yapılması gereken Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanarak Resmi Gazete'de yayımlanıp, yürürlüğe girmesi gereken yönetmelik yayınlanmadığından Turist Rehberleri Kanunu işlemez hale dönüştü.
Bu durumda kanun yürürlüğe girdikten sonra, kanun kapsamında yapılacak iş ve işlemlerde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yerine getirilemedi. TURİST REHBERLERİ MESLEK ODASINA ZORUNLU KAYIT OLACAK 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'na göre kurulan rehberlik meslek kuruluşları Turist Rehberliği Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 22 Haziran 2012'de meslek odası niteliği kazandı. Turist rehberlerinin bu kanuna göre kurulan ilgili odaya kuruluş tarihinden itibaren altı ay içinde kaydolmaları mecburiyeti getirildi. Ancak tüm bu işlemlerin yapılış şekli hakkında bakanlığın yönetmelik yayınlaması gerekiyordu. Yönetmelik çıkmadığı için odalar kendi bildikleri gibi işlem yapmaya başlayınca turist rehberleri mağdur oldu. TURİST REHBERLERİ RUHSATNAME ALACAK Kanuna göre turist rehberlerinin çalışma kartı ve ruhsatname almaları gerekiyor. Kanun ise bu durumu şöyle açıklıyor:
'6326 sayılı Kanunun Saklı tutulan haklar Başlıklı geçiçi madde (1)in (1); Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla rehberlik kimlik kartına sahip olanların hakları, bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (e) ve (f) bentlerinde öngörülen koşulları taşımaları gerekiyor.
Rehberlerin hakları kanuna göre kurulan ilgili odaya kuruluş tarihinden itibaren altı ay içinde kaydolmaları şartıyla saklı bulunuyor. Bu süre içinde başvuruda bulunan rehberlerin rehberlik kimlik kartları ruhsatname ile değiştiriliyor.' REHBERLER BULUNDUĞU YERDE ÜYE OLMAK ZORUNDALAR Kanunda yer alan mesleğin icrası, odaya üyelik ve meslek sicilleri başlıklı 4üncü maddesi (2) bendi ise şöyle diyor:
'Turist rehberlerinin, yerleşim yerinin bulunduğu ilde kurulmuş odalardan birine, yerleşim yeri olan ilde oda kurulmamışsa en yakın ilde kurulmuş odalardan birine üye olmaları zorunludur. Hangi odaların hangi illerdeki turist rehberlerini üye olarak kaydedebilecekleri bakanlıkça belirlenir. Turist rehberleri birden fazla odaya üye olamaz. Turist rehberlerinin oda üyeliğine kabulü için mesleğe kabul edilerek ruhsatname almış ve mesleğe kabul koşullarını kaybetmemiş olmaları gerekir.' KANUN 'RUHSATNAME ŞARTTIR' DİYOR Turist Rehberleri Kanununun 4üncü maddesinin 2. fıkrası' ise turist rehberlerinin oda üyeliğine kabulü için mesleğe kabul edilerek ruhsatname almış ve mesleğe kabul koşullarını kaybetmemiş olmaları gerektiğini belirtiyor.
Ruhsatnamenin tanımı ve ne şekilde verileceği konusunda Kanunda açık bir ifade yer almıyor. Yönetmelik olmadığı için, turist rehberleri bakanlığın vereceği ruhsatnamelerini alamıyor ve rehberlik vasfını kaybediyorlar.
Kanun 22 Haziran 2012 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmasına rağmen, yönetmelik henüz yayımlanmadı. Öylece turist rehberlerine meslek odalarına üye olabilmeleri için zorunlu olan ruhsatname ve çalışma kartı verilemedi. Ancak kanunun emredici hükümlerine rağmen, turist rehberleri kanuna aykırı olarak mesleki faaliyet yürütüyorlar. HİZMET İÇİ SEMİNERLERİ ZORUNLULUĞU YOK 25.11.2005 tarihinde Resmi gazete'de yayımlanan Profesyonel Turist Rehberliği Yönetmeliği gereğince, rehberlerin seminerlere girmesi zorunludur. Ancak 6326 sayılı Kanun hükümlerinde böyle bir zorunluluk mevcut değildir. Bu hususta tereddüt hâsıl olmuştur. Yönetmelik de henüz çıkarılmamış ve belirsizliği giderecek bir Bakanlık müdahalesi olmayınca, Seminer düzenlemeye yetkili meslek odaları zorunlulukta ısrarcı olunca, Turist rehberleri ile anlaşmazlığa düşmüşler ve rehberler mağdur edilmiştir. BİRLİK ODA AİDAT'INI BELİRLEYECEK İlgili Kanunun 4üncü maddesinin 4üncü fıkrası uyarınca, 'Eylemli turist rehberlerinin ödeyecekleri aidat, on altı yaşını doldurmuş olanlar için belirlenen aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde yirmisinden fazla olamaz. Eylemsiz turist rehberleri, eylemli turist rehberlerinin ödediği aidatın beşte biri oranında aidat öder. Turist rehberleri ilgili birlik tarafından yıllık olarak belirlenen oda aidatını iki eşit taksit hâlinde üyesi bulundukları odaya öderler. Süresi içinde ödenmeyen aidatlar kanuni faizi ile birlikte genel hükümlere göre tahsil edilir. İstisnasız tüm aidat alınmayacak hâller, Birlik tarafından belirlenir.' Mevcut Kanun hükmüne rağmen, mevcut odalar Meslek Birliğinin kararı bulunmadan aidat almaya başlamıştır. Bakanlık Kanuna aykırı iş ve işlemlere karşı müdahale hakkını kullanmamıştır. MESLEK ODA ÜYE KAYIT İŞLEMLERİNİ YÖNETMELİK BELİRLEYECEK Kanunun Yönetmelik Başlıklı Madde 12- (1) bendi; Turist rehberliği niteliğindeki hizmet veya faaliyetler, meslekte uzmanlık ve ilgili sertifika programlarının düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar, turist rehberliği hizmetine yönelik sözleşmelerde bulunması gerekli asgari hususlar, disiplin, sicil, ruhsatname ve çalışma kartlarına ilişkin hususlar ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususlar meslek kuruluşlarının görüşü alınarak Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelik ile düzenlenir. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği 22 Haziran 2012 tarihte 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununa göre kurulmuş bulunan rehberlik meslek kuruluşları meslek odası niteliği kazanmıştır. Turist rehberleri bu Kanuna göre kurulan ilgili odaya kuruluş tarihinden itibaren altı ay içinde kaydolmaları zorunluluğu getirilmiş olmasına rağmen, yönetmelik çıkmadığından hiçbir turist rehberleri üyelik kaydı yaptıramamıştır. Aralık ayında Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğünün internet sitesinde 'Mevcut Odalar, Yeni Oda veya Bölgesel Odaların Kurulması, Odaların Yetki Çevresi, Oda Üyeliğine Kabul Koşulları ve Rehberlik Kimlik Kartlarının Ruhsatname ile Değiştirilmesi' konulu yazı yayınlanmıştır ve bu işleyişle ilgili 30/11/2012 tarihli genelge Meslek odalarına gönderilmiştir. Yönetmelik çıkmamasına rağmen, Bu genelgeye dayanarak, meslek odaları üye kaydına başlamıştır. 6326 sayılı Kanunun Haziran ayı itibariyle yürürlüğe girdiği göz önüne alınırsa, Yönetmelikle düzenlenecek olan hususlara ilişkin olarak Bakanlık tarafından rehberlerin mağduriyetine yol açmayacak şekilde iş ve işlemlerin zamanında ve etkin şekilde tesis edilmesi gerekmektedir. Bu Konusu Oda ve bölgesel oda olan genelge'de zaman itibariyle gecikme söz konusudur. Mevcut odaların bulunduğu illerde yerleşimi olanlar 21 /12/2012 tarihine kadar oda üyeliğini tamamlamak zorundadır. Turist rehberlerin mağduriyetinin giderilmesi gerekmektedir. İdarenin iş ve işlemleri hukuka uygun olmak zorundadır. Devlet tüzel kişiliği adına iş ve işlemlerde bulunan Bakanlığın hukuka aykırı faaliyetler karşısında tedbir alması, Bakanlığın Kanun tarafından kendisine verilen Yönetmelik çıkarma görevini yerine getirmesi gerekirdi. Turist rehberleri kanunu ve Turist rehberleri bürokratik ihmallerin mağduru olmuşlardır.
Bu durumda kanun yürürlüğe girdikten sonra, kanun kapsamında yapılacak iş ve işlemlerde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yerine getirilemedi. TURİST REHBERLERİ MESLEK ODASINA ZORUNLU KAYIT OLACAK 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'na göre kurulan rehberlik meslek kuruluşları Turist Rehberliği Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 22 Haziran 2012'de meslek odası niteliği kazandı. Turist rehberlerinin bu kanuna göre kurulan ilgili odaya kuruluş tarihinden itibaren altı ay içinde kaydolmaları mecburiyeti getirildi. Ancak tüm bu işlemlerin yapılış şekli hakkında bakanlığın yönetmelik yayınlaması gerekiyordu. Yönetmelik çıkmadığı için odalar kendi bildikleri gibi işlem yapmaya başlayınca turist rehberleri mağdur oldu. TURİST REHBERLERİ RUHSATNAME ALACAK Kanuna göre turist rehberlerinin çalışma kartı ve ruhsatname almaları gerekiyor. Kanun ise bu durumu şöyle açıklıyor:
'6326 sayılı Kanunun Saklı tutulan haklar Başlıklı geçiçi madde (1)in (1); Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla rehberlik kimlik kartına sahip olanların hakları, bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (e) ve (f) bentlerinde öngörülen koşulları taşımaları gerekiyor.
Rehberlerin hakları kanuna göre kurulan ilgili odaya kuruluş tarihinden itibaren altı ay içinde kaydolmaları şartıyla saklı bulunuyor. Bu süre içinde başvuruda bulunan rehberlerin rehberlik kimlik kartları ruhsatname ile değiştiriliyor.' REHBERLER BULUNDUĞU YERDE ÜYE OLMAK ZORUNDALAR Kanunda yer alan mesleğin icrası, odaya üyelik ve meslek sicilleri başlıklı 4üncü maddesi (2) bendi ise şöyle diyor:
'Turist rehberlerinin, yerleşim yerinin bulunduğu ilde kurulmuş odalardan birine, yerleşim yeri olan ilde oda kurulmamışsa en yakın ilde kurulmuş odalardan birine üye olmaları zorunludur. Hangi odaların hangi illerdeki turist rehberlerini üye olarak kaydedebilecekleri bakanlıkça belirlenir. Turist rehberleri birden fazla odaya üye olamaz. Turist rehberlerinin oda üyeliğine kabulü için mesleğe kabul edilerek ruhsatname almış ve mesleğe kabul koşullarını kaybetmemiş olmaları gerekir.' KANUN 'RUHSATNAME ŞARTTIR' DİYOR Turist Rehberleri Kanununun 4üncü maddesinin 2. fıkrası' ise turist rehberlerinin oda üyeliğine kabulü için mesleğe kabul edilerek ruhsatname almış ve mesleğe kabul koşullarını kaybetmemiş olmaları gerektiğini belirtiyor.
Ruhsatnamenin tanımı ve ne şekilde verileceği konusunda Kanunda açık bir ifade yer almıyor. Yönetmelik olmadığı için, turist rehberleri bakanlığın vereceği ruhsatnamelerini alamıyor ve rehberlik vasfını kaybediyorlar.
Kanun 22 Haziran 2012 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmasına rağmen, yönetmelik henüz yayımlanmadı. Öylece turist rehberlerine meslek odalarına üye olabilmeleri için zorunlu olan ruhsatname ve çalışma kartı verilemedi. Ancak kanunun emredici hükümlerine rağmen, turist rehberleri kanuna aykırı olarak mesleki faaliyet yürütüyorlar. HİZMET İÇİ SEMİNERLERİ ZORUNLULUĞU YOK 25.11.2005 tarihinde Resmi gazete'de yayımlanan Profesyonel Turist Rehberliği Yönetmeliği gereğince, rehberlerin seminerlere girmesi zorunludur. Ancak 6326 sayılı Kanun hükümlerinde böyle bir zorunluluk mevcut değildir. Bu hususta tereddüt hâsıl olmuştur. Yönetmelik de henüz çıkarılmamış ve belirsizliği giderecek bir Bakanlık müdahalesi olmayınca, Seminer düzenlemeye yetkili meslek odaları zorunlulukta ısrarcı olunca, Turist rehberleri ile anlaşmazlığa düşmüşler ve rehberler mağdur edilmiştir. BİRLİK ODA AİDAT'INI BELİRLEYECEK İlgili Kanunun 4üncü maddesinin 4üncü fıkrası uyarınca, 'Eylemli turist rehberlerinin ödeyecekleri aidat, on altı yaşını doldurmuş olanlar için belirlenen aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde yirmisinden fazla olamaz. Eylemsiz turist rehberleri, eylemli turist rehberlerinin ödediği aidatın beşte biri oranında aidat öder. Turist rehberleri ilgili birlik tarafından yıllık olarak belirlenen oda aidatını iki eşit taksit hâlinde üyesi bulundukları odaya öderler. Süresi içinde ödenmeyen aidatlar kanuni faizi ile birlikte genel hükümlere göre tahsil edilir. İstisnasız tüm aidat alınmayacak hâller, Birlik tarafından belirlenir.' Mevcut Kanun hükmüne rağmen, mevcut odalar Meslek Birliğinin kararı bulunmadan aidat almaya başlamıştır. Bakanlık Kanuna aykırı iş ve işlemlere karşı müdahale hakkını kullanmamıştır. MESLEK ODA ÜYE KAYIT İŞLEMLERİNİ YÖNETMELİK BELİRLEYECEK Kanunun Yönetmelik Başlıklı Madde 12- (1) bendi; Turist rehberliği niteliğindeki hizmet veya faaliyetler, meslekte uzmanlık ve ilgili sertifika programlarının düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar, turist rehberliği hizmetine yönelik sözleşmelerde bulunması gerekli asgari hususlar, disiplin, sicil, ruhsatname ve çalışma kartlarına ilişkin hususlar ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususlar meslek kuruluşlarının görüşü alınarak Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelik ile düzenlenir. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği 22 Haziran 2012 tarihte 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununa göre kurulmuş bulunan rehberlik meslek kuruluşları meslek odası niteliği kazanmıştır. Turist rehberleri bu Kanuna göre kurulan ilgili odaya kuruluş tarihinden itibaren altı ay içinde kaydolmaları zorunluluğu getirilmiş olmasına rağmen, yönetmelik çıkmadığından hiçbir turist rehberleri üyelik kaydı yaptıramamıştır. Aralık ayında Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğünün internet sitesinde 'Mevcut Odalar, Yeni Oda veya Bölgesel Odaların Kurulması, Odaların Yetki Çevresi, Oda Üyeliğine Kabul Koşulları ve Rehberlik Kimlik Kartlarının Ruhsatname ile Değiştirilmesi' konulu yazı yayınlanmıştır ve bu işleyişle ilgili 30/11/2012 tarihli genelge Meslek odalarına gönderilmiştir. Yönetmelik çıkmamasına rağmen, Bu genelgeye dayanarak, meslek odaları üye kaydına başlamıştır. 6326 sayılı Kanunun Haziran ayı itibariyle yürürlüğe girdiği göz önüne alınırsa, Yönetmelikle düzenlenecek olan hususlara ilişkin olarak Bakanlık tarafından rehberlerin mağduriyetine yol açmayacak şekilde iş ve işlemlerin zamanında ve etkin şekilde tesis edilmesi gerekmektedir. Bu Konusu Oda ve bölgesel oda olan genelge'de zaman itibariyle gecikme söz konusudur. Mevcut odaların bulunduğu illerde yerleşimi olanlar 21 /12/2012 tarihine kadar oda üyeliğini tamamlamak zorundadır. Turist rehberlerin mağduriyetinin giderilmesi gerekmektedir. İdarenin iş ve işlemleri hukuka uygun olmak zorundadır. Devlet tüzel kişiliği adına iş ve işlemlerde bulunan Bakanlığın hukuka aykırı faaliyetler karşısında tedbir alması, Bakanlığın Kanun tarafından kendisine verilen Yönetmelik çıkarma görevini yerine getirmesi gerekirdi. Turist rehberleri kanunu ve Turist rehberleri bürokratik ihmallerin mağduru olmuşlardır.
