Avrupa Birliği’nin Giriş/Çıkış Sistemi (EES), 10 Nisan itibarıyla tüm schengen Bölgesi’nde tam anlamıyla yürürlüğe girecek.
Aslında 2025 Ekim ayından bu yana kademeli olarak uygulanan sistem, şimdiden Avrupa’daki birçok havalimanında uzun kuyruklara ve ciddi gecikmelere yol açtı. Hatta bazı yolcuların aktarma uçuşlarını kaçırdığı bildirildi.
Amaç: Giriş-çıkışların sıkı takibi
29 ülkeden oluşan Schengen Bölgesi’nde uygulanacak EES ile avrupa Birliği, bölgeye giriş-çıkış yapan AB dışı ülke vatandaşlarının hareketlerini dijital olarak takip edecek. Sistem sayesinde, yolcuların bölgede ne kadar kaldığı ve yasal süreyi aşıp aşmadığı kolaylıkla tespit edilebilecek.
Mevcut kurallara göre Schengen vizesiyle seyahat edenler, 180 gün içinde en fazla 90 gün bölgede kalabiliyor.
Pasaport kontrolünde biyometrik kayıt zorunlu
EES kapsamında AB dışından gelen yolcular, pasaport kontrolü sırasında parmak izi vermek ve fotoğraf çektirmek zorunda kalacak. Ancak bu işlemler yalnızca giriş yapılan ülkenin sınır kapısında gerçekleştiriliyor.
Kayıt sürecinin zaman alması nedeniyle havalimanlarında uzun bekleme süreleri oluşuyor. Üstelik daha önce kayıt yaptırmış olsanız bile, aynı sırada beklemeye devam etmeniz gerekiyor.
Bekleme süreleri rekor seviyede
Uluslararası Havalimanları Konseyi’ne (ACI) göre, EES uygulamasının aktif olduğu noktalarda sınır geçiş süreleri yüzde 70’e kadar arttı. İsviçre’nin Cenevre kentinde bekleme süreleri 3 saate kadar çıkarken, Portekiz’in başkenti Lizbon’da bu süre zaman zaman 5 saati aştı. Yaşanan yoğunluk nedeniyle Portekiz’in uygulamayı geçici olarak askıya aldığı da belirtildi.
Havacılık sektörünün önde gelen kuruluşları ACI Avrupa, A4E ve IATA ise Avrupa Komisyonu’na gönderdiği mektupta, özellikle yaz sezonunda bekleme sürelerinin 4 saati aşabileceği uyarısında bulundu. Kuruluşlar, sistemin tam uygulamasının Ekim 2026’ya ertelenmesini önerdi.
Türk vatandaşları için süreç daha da uzuyor
EES sistemi, Türk vatandaşlarının vize başvuru sürecindeki yükünü hafifletmiyor. Vize başvurusu sırasında verilen biyometrik verilerin yanı sıra, Schengen bölgesine girişte yeniden parmak izi ve fotoğraf kaydı yapılması gerekiyor.
Ayrıca uygulamada yaşanan karışıklıklar da dikkat çekiyor. Bazı yolcular, İtalya’da biyometrik kayıt için ayrı bir noktaya yönlendirilip, ardından pasaport kontrolünde yeniden sıraya girmek zorunda kaldıklarını belirtiyor.
Aktarmalı uçuşlarda risk artıyor
Uzmanlar, EES nedeniyle aktarmalı uçuşlarda ciddi riskler oluştuğuna dikkat çekiyor. Özellikle yoğun havalimanlarında bağlantılı uçuşlar için en az birkaç saatlik ek süre bırakılması öneriliyor.
Bağlantılı tek biletle seyahat eden yolcular, aktarma uçuşunu kaçırmaları halinde havayolu tarafından korunurken; ayrı bilet alan yolcuların tüm masrafları kendilerinin karşılaması gerekiyor.
Yolculara önemli uyarılar
Uzmanlar ve uluslararası kuruluşlar, yolculara şu tavsiyelerde bulunuyor:
Seyahatlerde ekstra zaman planlayın
Aktarma sürelerini uzun tutun
Havalimanı ve havayolu duyurularını takip edin
Yoğun sezonlardan mümkünse kaçının
EES’in tam uygulamaya geçmesiyle birlikte Avrupa seyahatlerinde yeni bir döneme girilirken, özellikle yaz sezonunda havalimanlarında yaşanabilecek yoğunlukların turizm hareketliliğini doğrudan etkilemesi bekleniyor.
