Yakıt fiyatları katlandı, havayolları uçuşları iptal ediyor

Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının yol açtığı uçak yakıtı krizi, yaklaşan tedarik sıkıntısı nedeniyle büyük Avrupa havayollarını uçuşları azaltmaya ve uçakları yere indirmeye zorluyor.

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, yaptığı açıklamada, kıtada “belki altı hafta kadar jet yakıtı kaldığını” söyledi. Bu acil durum, 28 Şubat'ta Orta Doğu'da savaşın başlamasından bu yana Avrupa'daki jet yakıtı fiyatlarının iki katından fazla artmasına neden oldu.

Gerçek bir jet yakıtı kıtlığı henüz gerçekleşmemiş olsa da yakıtın yüksek maliyeti havayolu gruplarını kârlılığı düşük rotaları kesmeye ve verimliliği düşük eski uçakları yere indirmeye zorluyor.

Lufthansa, CityLine iştirakinin 27 uçaklık filosunun tamamını bu hafta sonu hizmetten çekeceğini duyurdu.

Grup, 2024'te aşamalı olarak hizmetten çekileceğini duyurarak filoyu hizmetten çekmeyi zaten planlamıştı, ancak CFO Till Streichert yaptığı açıklamada, “mevcut kriz bizi bu önlemi daha erken uygulamaya zorluyor” dedi.

CityLine, öncelikle Frankfurt ve Münih'teki hava ulaşım merkezlerine hizmet vererek bu şehirleri çeşitli Avrupa destinasyonlarına bağlıyor.

Streichert, bu durumun muhtemel personel işten çıkarmalarına yol açacağına değinerek, “Bu acı verici bir adım” dedi.

Lufthansa, CityLine uçaklarını hizmet dışı bırakmanın yanı sıra Ekim ayından itibaren uzun mesafe filosundaki son dört Airbus A340-600 ve iki Boeing 747-400 uçağını da hizmetten çekecek.

Grup ayrıca 2026-2027 kış tarifesinde “ek kapasite azaltımı” yapacağını duyurdu ve ana havayolu şirketinden beş uçak daha çekecek.

Toplam filo küçültme 38 uçağa ulaşıyor. 40 uçaklık bir küçültme planı Mart ayında Alman basınına sızmıştı. 

Streichert, bu hamlenin “keskin bir şekilde artan kerosen maliyetleri ve jeopolitik istikrarsızlık göz önüne alındığında kaçınılmaz olduğunu” söyledi. Jet yakıtı, kerosenden rafine edilir.

Ancak bu durumdan etkilenen tek havayolu Lufthansa değil. Duyurunun hemen ardından KLM, Mayıs ayında “[Amsterdam] Schiphol” Havalimanı’na ve buradan 80 adet daha az gidiş-dönüş uçuş gerçekleştireceğini açıkladı. 

Air France-KLM grubunun bir parçası olan Hollandalı havayolu şirketi, kesintilerin Londra ve Düsseldorf gibi günde birden fazla uçuşun olduğu rotaları etkileyeceğini ve bu ayki Avrupa uçuşlarının yüzde 1'inden azını oluşturacağını belirtti.

Yakıt kesintileri

Lufthansa, yakıt tüketiminin “ham petrol fiyatlarına göre ortalama üzerinde, yaklaşık yüzde 80 oranında korunmuş” olduğunu, ancak “kalan yüzde 20'nin yine de önemli ölçüde artan piyasa fiyatlarından satın alınması gerektiğini” belirtti.

Açıklamaya göre, “Yakıt ihtiyacının bu özellikle pahalı kısmı yaklaşık yüzde 10 oranında azaltılacak.” 

Alman grup, Çarşamba günü havayolunun 100. yıl dönümü kutlamalarını gölgeleyen son grevlerle bağlantılı artan maliyetlere de değindi.

Yüksek yakıt fiyatlarının bilançolarına etkisiyle mücadele edenler sadece geleneksel havayolu grupları değil.

Düşük maliyetli havayolu şirketi easyJet, yakıt maliyetlerinin yalnızca Mart ayında yaklaşık 29 milyon avro arttığını ve vergi öncesi zararlarının, bir yıl önceki 450 milyon avrodan Mart ayına kadar olan altı aylık dönemde 620 milyon ila 640 milyon avro arasına çıkmasının beklendiğini belirtti.

airBaltic kritik durumda

Letonyalı havayolu şirketi airBaltic de kritik bir durumda ve mali desteğe muhtaç.

Başbakan Evika Siliņa, Çarşamba günü, iktidar ortaklarının havayolunun Mart ayı sonunda talep ettiği 30 milyon avroluk krediyi onaylamaya isteksiz olmaları nedeniyle “koalisyonun çöküşü” ile yüzleşmeye hazır olduğunu söylemişti. 

airBaltic'in zorlukları Orta Doğu savaşından önce başlamış olsa da derecelendirme kuruluşu Fitch, artan yakıt fiyatlarının havayolu şirketinin likiditesi üzerinde daha fazla baskı oluşturduğu konusunda uyarıda bulunmuş ve şirketin “2026 yılı yakıt tüketiminin yalnızca yüzde 10'unu hedge ettiğini” belirtmişti.

Letonya hükümeti Perşembe günü havayolu şirketi için krediyi temin etti.